Dieta na inteligencję – żeń-szeń

Żeń-szeń (Panax ginseng) to bylina występująca w cienistych lasach górskich Azji, od Nepalu po Koreę, a w uprawie znajduje się głównie w Korei Pd., Japonii, Chinach i Rosji. Uprawa żeń-szenia jest trudna, gdyż wymaga on żyznej, przepuszczalnej gleby i zacieniania. Poziom biologicznie czynnych związków wzrasta wraz z wiekiem rośliny, najlepsze właściwości wykazuje materiał 4-6 letni. Szereg prowadzonych badań pozwolił na wykrycie i zidentyfikowanie w korzeniu żeń-szenia około 200 substancji biologicznie aktywnych.  Roślina ta zawiera m.in. polisacharydy, poliacetyleny, falwonoidy, kwasy tłuszczowe, związki azotowe. Ponadto w surowcu obecne są rozpuszczalne w wodzie witaminy, olejki eteryczne, gumy, żywice, choliny i mikroelementy.

Właściwości zdrowotne żeń-szenia są wykorzystywane w tradycyjnej medycynie Dalekiego Wschodu od ponad 4000 lat. Najważniejszą substancją aktywną w korzeniu są tzw. ginsenozydy. Ich działanie polega na zwiększeniu zdolności hemoglobiny do przyłączania tlenu, a tym samym lepszego zaopatrywania narządów w tlen.

Jak należy przyjmować żeń-szeń?

Korzeń żeń-szenia dawkowany jest w standaryzowanych ekstraktach przeliczanych na 0,5 do maksymalnie 2 g na dobę (według European Scientific Cooperative on Phytotherapy, 2003r.). Czas trwania kuracji powinien trwać nie krócej niż 8 tygodni i nie dłużej niż 3 miesiące bez przerwy.

Stosowanie zbyt dużych dawek dobowych może działać nasennie, dłuższe stosowanie preparatów z korzenia żeń-szenia (nawet w dawkach leczniczych) może zwiększyć ciśnienie krwi, powodować zaburzenia snu, bóle głowy. Uwaga! Łączenie kofeiny z żeń-szeniem może wywołać stan nadmiernego pobudzenia.

Jakie są korzyści z przyjmowania żeń-szenia?

W badaniach z 2000 r. dotyczących sportowców stwierdzono, iż między innymi przez hamowanie produkcji kwasu mlekowego w mięśniach przeciwdziała ich zmęczeniu.

 Zarówno u zwierząt doświadczalnych, jak i u ludzi  stwierdza się również poprawę funkcji mózgowych, zdolności zapamiętywania, kojarzenia i uczenia się.  Wyciąg z żeń-szenia przyczynia się też do subiektywnie odczuwanej poprawy jakości życia, łagodzi skutki stresu, takie jak: powstawanie wrzodów żołądka i wzrost intensywności peroksydacji lipidów.

Żeń-szeń uznawany jest za środek chroniący organizm w warunkach silnego oddziaływania nań szkodliwych czynników środowiskowych: promieniowania, wolnych rodników, związków cytotoksycznych i kancerogennych, takich jak: dioksyny, czy benzopiren.

Opisano badania na myszach, podczas któ­rych podawano myszom ginsenozydy i obserwowano ich wpływ na proces pamięci i uczenia się, zależny od hipokampa. Myszom zmierzono także po­ziom czynnika neurotroficznego pochodzenia mózgowe­go (BDNF). Badanie to wykazało, że ginsenozydy RH1 w dawce 10mg/kg wpływają na poprawienie zdolności uczenia się i pamięci (mierzonej testami), a także wykazują znaczący wpływ na zwiększenie przeżywal­ności komórek hipokampa. Prawdopodobnie wiąże się to ze wzrostem ekspresji BDNF, który wpływa na zwiększe­nie przeżywalności komórek zakrętu zębatego hipokam­pa.

Istnieją również badania, które wykazały, że ginseno­zyd Rg1 poprawia zaburzenia pamięci związane z cho­robą Alzheimera. Istnieją również doniesienia, mówiące, że ekstrakt z żeńszenia wpływa na zmniejszenie poziomu amyloidu β 42 (Aβ42), będącego prekursorem amyloidu związanego z chorobą Alzheimera. Przyjmowanie przez myszy eks­traktu z żeńszenia powodowało odzyskiwanie funkcji pamięci.

W badaniu przeprowadzonym w 2013 r., wykazano, że żeń-szeń ma działanie przeciwdepresyjne i poprawiają­ce funkcje poznawcze poprzez modulowanie poziomu serotoniny, dopaminy, norepinefryny i acetylocholiny w korze przedczołowej. Autorzy, na podstawie wyni­ków, sugerują możliwość podawania mieszanki zawie­rającej Panax ginseng pacjentom z depresją, mającym zaburzenia funkcji poznawczych.

W związku z tym można podejrzewać istnienie wpływu na proces uczenia się i pamięci, który związany jest nie tylko z poziomem neuroprzekaźników, ale też z lepszą motywacją do na­uki korelującą z działaniem przeciwdepresyjnym.

Zatem na zdrowie!

Dodaj komentarz:

Imię
Email
Komentarz